Miesięczne archiwum: Grudzień 2009

Odnowiona kaplica w Bolesławcu

Wigilia Bożego Narodzenia w kaplicy w Bolesławcu przed remontem
Wigilia Bożego Narodzenia w kaplicy w Bolesławcu przed remontem

W niedzielę Reminiscere, 8. marca 2009 roku radosne chwile przeżywali ewangelicy w Bolesławcu na Dolnym Śląsku. W czasie niedzielnego nabożeństwa dziękowano Bogu za możliwość odnowienia tamtejszej kaplicy ewangelickiej, która znajduje się przy ul. Komuny Paryskiej 8. Kaplica ta jest nieznacznie oddalona od centrum miasta i dawnego kościoła ewangelickiego tzw. kościoła zamkowego, zbudowanego na gruzach dawnego zamku. W nim odbywały się w okresie powojennym nabożeństwa ewangelickie, odprawiane m.in. przez ks. Jana Zajączkowskiego z Legnicy, przeniesione później do budynku domu parafialnego tego kościoła. Niestety także budynek domu parafialnego ewangelicy musieli opuścić i przenieść się na ulicę Komuny Paryskiej, gdzie do dziś gromadzą się na nabożeństwach. Chociaż dzisiaj nie ma już śladu po cmentarzu parafialnym kościoła zamkowego, zamienionym przez władze miasta na park, a także kościół i dom parafialny użytkowany jest przez Kościół rzymskokatolicki, to jednak ewangelicy wytrwali w swej skromnej kaplicy. Swą wiarę pielęgnują gorliwie nie poddając się wszelkim przeciwnościom. Długo zastanawiali się w jaki sposób na nowo po roku 1994 zorganizować swoje życie parafialne, mając wówczas nadzieję na szybką rewindykację mienia kościelnego. 14 lat później w roku 2008 rada parafialna Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Lubaniu na wniosek jej proboszcza ks. Cezarego Królewicza podjęła uchwałę o niezwłocznym podjęciu remontu kaplicy w Bolesławcu. Od roku 2005 Bolesławiec stał się bowiem filiałem nowoutworzonej parafii w Lubaniu. Remont był pilną koniecznością. W kaplicy w Bolesławcu przed remontemOd razu przystąpiono do zgromadzenia stosownej dokumentacji i zabezpieczenia finansowego. Prace trwały na przełomie lat 2008 i 2009 i zakończone zostały w lutym 2009 roku. W czasie nabożeństwa dziękczynnego w wyremontowanej kaplicy kazanie wygłosił ks. bp Ryszard Bogusz z Wrocławia. Obecni byli także dawni duszpasterze bolesławieckich ewangelików: ks. Roman Kluz – obecnie proboszcz Parafii Ewangelicko-Augsburskiej Brenna-Górki oraz ks. Tomasz Stawiak – proboszcz Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Jaworze. Obie parafie z których przybyli dawni duszpasterze przekazały specjalne ofiary na remont kaplicy w Bolesławcu. Z parafii w Brennej przybyła także specjalna delegacja z przedstawicielami rady parafialnej. Obecni byli również dawni mieszkańcy miasta i powiatu bolesławieckiego znanego głównie z przepięknej ceramiki. Po nabożeństwie był jeszcze czas na rozmowy i wspólny posiłek. Warto podkreślić życzliwość wielu osób, które włączyły się w pomoc przy pracach remontowych często całkowicie bezinteresownie ofiarując swój czas i modlitwę. Nie sposób ich wszystkich wymienić, ale z pewnością na bardzo długo zapiszą się w pamięci ewangelików w Bolesławcu. Parafia Ewangelicko-Augsburska w Lubaniu wzmocniła tym samym swój drugi z trzech filiałów. Obecnie najpilniejszą sprawą stał się filiał w Bogatyni.

ks. Cezary Królewicz

300 lat kościoła łaski w Kamiennej Górze

 

kamiennagora1W roku 2009 minęło okrągłe 300 lat od rozpoczęcia budowy 6 ewangelickich kościołów łaski na Śląsku, danych z łaski cesarza austriackiego Józefa I, obawiającego się nowej wojny z protestanckim władcą Szwecji Karolem XII. Za pozwolenie wybudowania kościołów przyszło jednak luteranom drogo zapłacić, wpierw obu władcom, ich pełnomocnikom i licznym urzędnikom, a później finansując prace budowlane.

W maju bieżącego roku odbyła się kulminacyjna część obchodów jubileuszowych w cieszyńskim Kościele Jezusowym, jedynym pozostającym własnością ewangelików po II wojnie światowej. Dwa kościoły zostały zburzone – w Żaganiu (w 1966 r.) i Kożuchowie (w 1973 r.), ocalały z nich tylko wieże. W Żaganiu czynny jest cały rok punkt widokowy na wieży, a wewnątrz wystawa archiwalnych fotografii kościoła. W Kożuchowie odbyła się w maju okolicznościowa sesja naukowa połączona z otwarciem wystawy czasowej. Pozostałe trzy świątynie przeszły w okresie powojennym na własność Kościoła Rzymskokatolickiego – podczas uroczystych nabożeństw ekumenicznych w Jeleniej Górze 1 czerwca i Miliczu 21 czerwca wręczono obecnym gospodarzom tych świątyń repliki lasek łaski, jakimi wytyczano przed 300 laty teren pod budowę kościołów. Podczas obu tych nabożeństw Słowo Boże głosił biskup Ryszard Bogusz, zwierzchnik Diecezji Wrocławskiej Kościoła Ewangelicko – Augsburskiego.
 
W niedzielę 2 sierpnia br. zainaugurowano również obchody jubileuszu 300-lecia kościoła łaski w Kamiennej Górze.
Położenie kamienia węgielnego pod budowę kościoła łaski Trójcy Św. w Kamiennej Górze na Dolnym Śląsku nastąpiło 5 czerwca 1709 r. Rozpoczęcie obchodów 300-lecia kościoła zostało jednak przesunięte z czerwca na sierpień ze względu na natłok uroczystości kościelnych we wcześniejszym okresie. Pierwotnym zamierzeniem organizatorów z gospodarzącej aktualnie świątynią rzymskokatolickiej parafii Matki Bożej Różańcowej było odprawienie nabożeństwa ekumenicznego z udziałem duchownych protestanckiego i prawosławnego. Niestety, z powodu urlopu nie mógł wziąć czynnego udziału w liturgii biskup Ryszard Bogusz. Również zaproszony arcybiskup Jeremiasz, ordynariusz Diecezji Wrocławsko – Szczecińskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego nie mógł przyjechać z uwagi na rekonwalescencję po przebytej operacji. Okres urlopowy uniemożliwił wyznaczenie zastępców.
Jubileusz zainaugurowała więc uroczysta msza święta eucharystyczna pod przewodnictwem rzymskokatolickiego biskupa legnickiego Stefana Cichego, na której obecni byli przedstawiciele społeczności ewangelickiej z Polski i Niemiec, serdecznie powitani przez gospodarza parafii ks. proboszcza Roberta Dublańskiego.
 
Odniesień do ewangelickiej przeszłości kościoła łaski nie zabrakło zarówno w homilii bp Stefana Cichego, jak i słowie pozdrowienia rzymskokatolickiego biskupa – seniora Rudolfa Müllera z Görlitz. Ten ostatni wyraził radość z faktu, że 10 października br. spotkają się w kamiennogórskim kościele łaski na uroczystym nabożeństwie ewangelickim przedwojenni mieszkańcy miasta i powiatu.
Uroczystość inaugurującą jubileusz wzbogacił śpiewem miejscowy chór parafialny „Laetare” pod dyrekcją Marty Jędruch. Na organach grał Michał Dąbrowski z Warszawy, który po nabożeństwie zaprezentował trzy utwory podczas półgodzinnego koncertu organowego. Na co dzień jest organistą warszawskiego kościoła św. Krzyża, skąd w każdą niedzielę Polskie Radio nadaje transmisje. Dodajmy, że oryginalne organy z kamiennogórskiego kościoła łaski znajdują się od ponad pół wieku w rzymskokatolickiej katedrze polowej Wojska Polskiego w Warszawie.
  
Wieczorem tego samego dnia na placu przykościelnym odbył się jeszcze koncert kwartetu smyczkowego z Filharmonii Dolnośląskiej w Jeleniej Górze, a przez cały dzień można było oglądać okolicznościową wystawę plenerową, głównie archiwalnych fotografii ze zbiorów Urszuli i Józefa Chęciów.
26 września br. odbędzie się sesja naukowa poświęcona ekumenizmowi, a 2 października zespół teatralny „My” wystawi sztukę poświęconą kościołowi łaski. Wystawę i publikację o historii kościoła przygotowuje Muzeum Tkactwa Dolnośląskiego, w którym na stałe prezentowana jest oryginalna laska łaski z 1709 r.
 
Obchody 300-lecia kościoła łaski w Kamiennej Górze zaplanowano aż na 15 miesięcy, do października 2010 r.

Zaprojektowane logo obchodów nie jest prostym znakiem graficznym, ale symbolem o wielu znaczeniach. Koło symbolizuje Boga, nie ma początku ani końca. Koło jest zniekształcone przez grzech, który wprowadza dysharmonię. Podzielone koło symbolizuje rozbite chrześcijaństwo. Krzyż – również symbol kościoła łaski zbudowanego na planie krzyża greckiego – łączy rozbite koło poprzez barwy. Połączenie 2 kolorów ukazujących niebo i ziemię, żółtego i niebieskiego, daje w w krzyżu barwę zieloną, kolor nadziei, którą odnajdujemy w ukrzyżowanym Jezusie Chrystusie.

 
Organizatorzy obchodów 300-lecia pragną duży nacisk położyć na ekumenizm uroczystości, stąd celowo w logo nie jest podkreślane przywiązanie świątyni do żadnej religii, a pojawia się tylko nazwa Kościół Łaski.

Arkadiusz Felkle

Więcej ciekawych informacji z przeszłości kościoła łaski w Kamiennej Górze na łamach Zwiastuna Ewangelickiego 10/2009

300 lat kościoła łaski w Miliczu

 

W niedzielę 21. czerwca 2009 r. odbyło się w Miliczu uroczyste nabożeństwo ekumeniczne z okazji jubileuszu 300-lecia wmurowania kamienia węgielnego pod budowę kościoła łaski Krzyża Świętego w Miliczu. Upragniony przez ewangelików Dom Boży powstał jako jedna z sześciu świątyń wzniesionych na Śląsku z łaski cesarskiej po 1709 r. Aktualnie służy wiernym Kościoła Rzymskokatolickiego, podobnie jak większość ocalałych do dziś kościołów łaski. Pamiątkowe nabożeństwo zgromadziło ewangelików i katolików, Polaków i Niemców.

    Uroczystości przewodniczyli: biskup Ryszard Bogusz – zwierzchnik Diecezji Wrocławskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, biskup regionalny z Görlitz Dr Hans-Wilhelm Pietz oraz obecny gospodarz świątyni, proboszcz rzymskokatolickiej parafii św. Andrzeja Boboli ks. kanonik Kazimierz Kudryński. W liturgii uczestniczyli też księża ewangelickiej parafii św. Krzysztofa we Wrocławiu – proboszcz ks. Andrzej Fober i wikariusz ks. Dawid Mendrok. Po powitalnych słowach proboszcza rzymskokatolickiego głos zabrał Ernst Heider, przewodniczący Ziomkostwa Milicko – Żmigrodzkiego, skupiającego dawnych niemieckich mieszkańców powiatu, uczestniczących zarówno w nabożeństwie, jak i dzień wcześniej w otwarciu wystawy „Exodus Doliny Baryczy”. Kazanie w oparciu o tekst z Psalmu 118 wygłosił bp Ryszard Bogusz, przypominając fakty historyczne, ubolewając nad skutkami wojny, ale wyrażając radość, że milicki kościół nie podzielił losu wielu setek kościołów ewangelickich na Śląsku, zburzonych lub zrujnowanych po wojnie. Życzył także zgromadzonym, by nie ulegali pokusom współczesnego świata w dobie kryzysu wiary i autorytetów.

    W końcowej części nabożeństwa miało miejsce niecodzienne wydarzenie. Warto przypomnieć, że kościół łaski powstał dzięki staraniom właściciela Milicza hrabiego Joachima Wilhelma von Maltzana, który podarował miejsce pod budowę oraz zobowiązał się do współfinansowania kościoła. Po 300 latach potomek fundatora hrabia Mortimer Maltzan wręczył proboszczowi rzymskokatolickiemu kopię piki łaski, którą przed wiekami odmierzono teren pod budowę świątyni. Podobna kopia piki, stojąc w ziemi przywiezionej z milickiego placu przykościelnego, znajduje się od ponad 30 lat w niemieckim Hannoverze. W tamtejszym kościele w dzielnicy Mittelfeld pielęgnuje się do dziś tradycję milickiego kościoła łaski. Hrabia Mortimer Maltzan mieszka w Bawarii, jest jedynym synem właściciela majątku milickiego Karola Joachima, który zginął w 1940 r. podczas szturmu na Linię Maginota we Francji, a po jego śmierci hrabiowska loża w kościele łaski przystrojona została aż na 3 lata w żałobną czerń.

Wytyczanie terenu pod budowę każdego z sześciu kościołów łaski wiązało się z uroczystym zatknięciem piki w miejscu przyszłej świątyni. Po uroczystościach w Miliczu każde z 4 miast, w których zachowały się do dziś kościoły łaski (Milicz, Jelenia Góra, Kamienna Góra, Cieszyn) posiada przynajmniej kopię piki, określanej też inaczej laską łaski, piką Habsburgów, partyzaną.

    Pamiątkowe nabożeństwo zakończyło wspólne odśpiewanie pieśni „Panie, połącz nas”. Na organach grał podczas uroczystości Marek Pilch, dyrektor Ewangelickiego Instytutu Muzyki Sakralnej we Wrocławiu. Śpiewem służył miejscowy chór parafialny Laudate Dominum pod dyrekcją Małgorzaty Zuchowicz.

    Po nabożeństwie odbył się godzinny koncert zespołu „Gospel Joy”. 20 młodych ludzi przyjechało z Poznania, w którego rzymskokatolickiej katedrze od ponad pół wieku znajdują się misternie rzeźbione ambona i chrzcielnica z milickiego kościoła łaski. Zespół zaprezentował repertuar koncertowy „To ON”, którym zdołał poderwać zgromadzonych z kościelnych ławek i zachęcił do wspólnego radosnego uwielbiania naszego Pana Jezusa Chrystusa.

Arkadiusz Felkle

300 lat kościoła łaski w Jeleniej Górze

 

1. czerwca 2009 r. odbyło się uroczyste nabożeństwo ekumeniczne z okazji jubileuszu 300-lecia kościoła łaski Pod Krzyżem Chrystusa w Jeleniej Górze. Nabożeństwo rozpoczęło się procesjonalnym wejściem duchownych do kościoła wraz z kopią partyzany łaski, którą przed 300 laty uroczyście wytyczono plac pod budowę upragnionego domu Bożego (partyzana – paradna broń drzewcowa, będąca oznaką godności oficerskiej oraz bronią straży pałacowych).W uroczystości uczestniczyło kilkunastu duchownych, w tym trzech biskupów. Kazanie wygłosił bp Ryszard Bogusz, przypominając chlubne karty z historii kościoła łaski i życząc zgromadzonym takiej wytrwałości w wierze, jaką przejawiali nasi współwyznawcy w czasach ucisku religijnego. Wśród licznie zgromadzonych słuchaczy przeważali goście z Niemiec, dla których drugi dzień Zielonych Świątek był dniem wolnym od pracy. Słowa pozdrowień przekazali także: biskup Hans Wilhelm Pietz z Görlitz, ordynariusz rzymskokatolickiej diecezji legnickiej biskup Stefan Cichy oraz ks. dr Paul Gerhard Eberlein. Nabożeństwo spowiednio – komunijne wzbogacił śpiewem 30-osobowy chór z Pirny oraz kameralny zespół Wang z Karpacza. Na organach grał kantor świdnickiego kościoła Pokoju Marcin Armański. Proboszcz parafii ewangelickiej w Jeleniej Górze – Cieplicach ks. Wiesław Suchorab przekazał kopię partyzany łaski na ręce obecnego gospodarza świątyni, proboszcza rzymskokatolickiej parafii garnizonowej ks. Andrzeja Bokieja, którego ciężka choroba uniemożliwiła zorganizowanie planowanej procesji z jeleniogórskiego rynku pod kościół łaski, na wzór tej przed wiekami. Partyzanę łaski wykonał znany rzeźbiarz, członek parafii Wang Ryszard Zając. Kopię wykonano na wzór zachowanej partyzany z Kamiennej Góry, gdyż wizerunek jeleniogórskiej nie zachował się. Odtąd podarunek społeczności ewangelickiej zdobić ma ołtarz główny kościoła.

Arkadiusz Felkle

10 lat Diakonii Wrocławskiej

Diakonia Diecezji Wrocławskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego uczciła 10 lat swojej działalności. W piątek 10 października, na terenie Ewangelickiego Centrum Diakonii i Edukacji im. ks. Marcina Lutra, odbyły się główne uroczystości diecezjalne.

Obchody jubileuszowe zostały zainaugurowane nabożeństwem ekumenicznym prowadzonym przez bp. Ryszarda Bogusza – zwierzchnika diecezji wrocławskiej, a jednocześnie prezesa Diakoni Polskiej oraz ks. radcę Waldemara Pytla. – Pamiętam jak przed dziesięciu laty w tej auli stałem razem z posłem Sławomirem Piechotą i przekonywałem uczniów, nauczycieli i rodziców, by nam zaufali i wspierali tworzenie Centrum. Nie było łatwo, było wręcz groźnie – tak podczas kazania bp. Bogusz wspominał trudne początki przejmowania od państwa byłego Zakładu Rehabilitacji Zawodowej Inwalidów i przekształcania go w ewangelickie Centrum Kształcenia i Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (CeKiRON). – Dziś radość napełnia nasze serca, gdy są wokół nas ludzie, którzy zawsze byli naszymi przyjaciółmi. To dzięki wam możliwe było rozwijanie dzieła diakonii służącego ludziom potrzebującym, wykluczonym, często będącym na marginesie społecznym – dodał biskup.

W nabożeństwie uczestniczył były metropolita wrocławski kardynał Henryk Gulbinowicz, który przekazał diakonii nieco osobliwy prezent. – Byłem tutaj przed dziesięciu laty i widziałem narodziny waszej diakoni. Nie wiedziałam jak uczcić dzisiejsze święto, więc przywiozłem ze sobą dobrą kobietę – powiedział kardynał wręczając bp. Boguszowi figurę św. Jadwigi Śląskiej. – Niech ona nadal błogosławi wasze dzieło. – zakończył. Kościół rzymskokatolicki był reprezentowany także przez obecnego metropolitę abp. Mariana Gołębiewskiego.

Po zakończeniu nabożeństwa goście wysłuchali dwóch referatów, które wygłosili bp Jan Szarek, były zwierzchnik Diakoni Polskiej oraz ks. Jürgen Gohde – emerytowany prezydent Dzieła Diakonii Niemiec.– Diecezja wrocławska była pierwszą w naszym kościele, która powołała swoją diakonię. Miało to miejsce już miesiąc po przyjęciu statutu i nadaniu osobowości prawnej Diakonii Polskiej w 1999 roku – mówił bp Szarek i podkreślił: – Działania diakonijne będą miały moc, gdy będą miały charakter ekumeniczny i otwarty, gdyż zadaniem diakonii jest stawanie się Chrystusem dla każdego człowieka.

Z kolei ks. Gohde skoncentrował się na wyzwaniach, jakie stoją przed organizacjami charytatywnymi w Europie. Zwrócił uwagę przede wszystkim na problem starzenia się europejskiego społeczeństwa. – Jak poradzimy sobie z tym zadaniem? – pytał i od razu dodał: – Moc starzejącego się społeczeństwa, to największy potencjał, jaki mamy. Dlatego jestem przekonany, że w każdym kryzysie możemy znaleźć energię do działania. Biblia nazywa ją mocą wiary, która nawet z nicości tworzy coś i dostrzega rzeczy, których jeszcze nie ma, ale mogą być.

W oficjalnej części uroczystości uczestniczyli także m.in. bp Tadeusz Szurman – zwierzchnik diecezji katowickiej, ks. Jerzy Samiec – prezes synodu, bp Hans Wilhelm Pietz – zwierzchnik Ewangelickiego Kościoła Śląskich Górnych Łużyc, dyrektor generalny Diakonii Polskiej Wanda Falk, a z władz samorządowych wiceprezydent Wrocławia Adam Grehl. Przybyli także reprezentacji Diakonii Diecezji Cieszyńskiej na czele z ks. Markiem Londzinem oraz siostrami przełożonymi dzięgielowskiego Diakonatu Eben-Ezer: byłą –  Lidią Gotschalk oraz obecną – Ewą Cieślar.

Swoją obecność zaznaczyła także działająca na terenie diecezji wrocławskiej Diakonia Wang z Karpacza reprezentowana przez ks. Edwina Pecha i współpracowników. Jednak większość przemówień i pozdrowień koncertowała się na działalności wrocławskiego ośrodka.

Po zakończeniu oficjalnej części goście zostali zaproszeni do udziału w Festynie Szkół Ewangelickiego Centrum Diakonii i Edukacji, który odbywał się na terenie należącego do Centrum parku. Miały tam miejsce występy przedszkolaków i uczniów, działały liczne kiermasze. Goście mieli możliwość obejrzenia wyrobów ceramicznych uczniów Polsko–Niemieckiej Szkoły Podstawowej, a chętni mogli wziąć udział w pokazach sportowych oraz w turnieju szachowym. Do dyspozycji były również punkty informacyjne, dotyczące oferty edukacyjnej szkół ECDiE oraz zasad rekrutacji.

mo.