Archiwum kategorii:

20-lecie wpisu Kościoła Pokoju w Świdnicy na listę UNESCO

Kościół luterański w Polsce posiada jedynie dwa zabytki wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, czyli miejsca o wyjątkowej powszechnej wartości – jak określone to zostało w jednym z kryteriów wpisu. W jednym z nich, Kościele Pokoju w Świdnicy, zorganizowano uroczystości 20-lecia wpisu na listę.

– Doskonale pamiętam dzień, gdy ogłoszono wpis na listę UNESCO. Zgromadziliśmy się przed kościołem, było zimno, deszczowo, ale nas rozgrzewała atmosfera tego wydarzenia. 20 lat, jakie od niego upłynęły, to czas intensywnego przeobrażenia: było szaro, a dziś cieszymy się barwnym odnowionym wnętrzem. Kościół Pokoju to miejsce kultu religijnego, gdzie dzieją się cudowne ekumeniczne spotkania, jakich wcześniej tu nie było. Szczególnie zapamiętałam wizytę Dalajlamy. To także jedno z najważniejszych miejsc na mapie kulturalnej Europy – podkreśliła prezydent Świdnicy, Beata Moskal-Słaniewska podczas uroczystości.

10 września historycy, historycy sztuki, konserwatorzy, architekci, muzykolodzy, nauczyciele i dziennikarze spotkali się w kościele na konferencji „Drewno nie może czekać”. Był to pierwszy punkt dwudniowych obchodów.

– My, ludzie, stale na coś czekamy, ale ten obiekt czekać już nie może – przywitał gości ks. bp Waldemar Pytel. Zaznaczył, że kościół jest odnowiony niemal w połowie. Przyznał, że wcześniej znany był głównie specjalistom, a od czasu wpisu na listę stał się szeroko rozpoznawalny, zaczął przyciągać turystów z całego świata. Wpis sprawił, że parafianie i świdniczanie stali się dumni z obiektu, który długo był zaniedbany, szary, przemilczany.

– Ten proces trwa nadal: zmiana postrzegania Kościoła Pokoju, który nie jest już tylko świątynią małej parafii ewangelicko-augsburskiej, ale dziedzictwem kulturowym światowej klasy. Lista niewątpliwie przyczyniła się do lepszego poznania, a także zrozumienia i akceptacji tego miejsca – dodał biskup.

Kilkanaście osób uhonorowano tytułem „Anioła Kościoła Pokoju”, a za Ambasadora Kościoła uznano prof. Ulricha Schaffa, który w latach 90. kierował pierwszymi pracami projektowymi i konserwatorskimi na placu Pokoju i był jednym z pomysłodawców wpisu do UNESCO.

– Bardzo trudno jest dostać się na tę listę. Wpis potwierdza, że Kościół Pokoju to rzeczywiście wyjątkowe miejsce. Podziwiam jego gospodarzy za wytrwałość w przywracaniu urody i za umiejętne zarządzanie – mówiła Ewa Nekanda-Trepka, wiceprezes zarządu Ligi Polskich Miast i Miejsc UNESCO. O kryteriach wpisu na listę opowiadał Grzegorz Grajewski z Narodowego Instytutu Dziedzictwa, natomiast prof. Jacek Purchla, b. przewodniczący Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO mówił o niekwestionowanym prestiżu organizacji, która skupia ponad 200 państw.

– W odróżnieniu od Międzynarodowego Funduszu Walutowego czy Banku Światowego obszarem działania UNESCO nie jest świat kapitału, lecz świat wartości. W tym niewątpliwie tkwi magia i siła marki UNESCO – uważa profesor. Przypomniał, że świdnicki wpis był pierwszą na Liście świątynią luterańską, a także pierwszym wpisem dobra kultury na podstawie nie tylko jego wartości materialnych, ale przede wszystkim duchowych.

Prof. Ulrich Schaaf, historyk architektury i konserwator zabytków sięgnął do początków kościoła, do wzorów, z jakich korzystali parafianie i budowniczowie. Podkreślił, że Kościół Pokoju w obecnym stanie jest obiektem mocno nawarstwionym, który przechodził kolejne metamorfozy. Najnowsze zmiany miały miejsce w ostatnich latach i wiążą się z renowacją prowadzoną przez Ryszarda Wójtowicza wraz z zespołem.

– To zabytek bardzo cenny i złożony pod względem konserwatorskim. Wiele już zrobiliśmy, ale nadal 60 proc. wystroju i wyposażenia niszczeje w zastraszającym tempie i pilnie są potrzebne środki na dalsze prace – uważa konserwator tłumacząc temat konferencji: „Drewno nie może czekać”.

Drugi dzień obchodów uświetnił koncert Rafała Blechacza – pianisty, laureata Międzynarodowego Konkursu Chopinowskiego, którego łatwiej usłyszeć w Japonii czy Stanach Zjednoczonych niż w Polsce. Artysta występuje w najsłynniejszych salach koncertowych, sprzedaje setki tysięcy płyt, a przed siedmioma laty krytycy przyznali mu Nagrodę Gilmore’a uważaną za „pianistycznego Nobla”. Do Kościoła Pokoju przyjechał z niedawno kupionym fortepianem Steinway&Sons oraz z Orkiestrą Filharmonii Poznańskiej pod kierunkiem Łukasza Borowicza. Wspólnie wykonali 24 Koncert fortepianowy A-dur KV 488 oraz 40 Symfonię g-moll KV 550 W.A. Mozarta.

– W niebie słucha się Bacha, ale gdy Bóg wychodzi, aniołowie zapraszają Mozarta – zagaiła Róża Światczyńska z Programu 2 Polskiego Radia, która prowadziła wieczór 11 września.

Splotły się w nim dwie rocznice, jasna i ciemna: 20-lecie wpisu UNESCO i 20 lat od zamachu na wieże WTC. Do nowojorskiego dramatu nawiązała kompozytorka Ewa Fabiańska-Jelińska, której „Adagio pamięci ofiar zamachu na World Trade Center” zamówione przez Filharmonię Poznańską miało prawykonanie w Świdnicy. Przed koncertem można było kupić książkę „11 września. Dzień, w którym zatrzymał się świat” Mitchella Zuckoffa; część zysków z każdego sprzedanego egzemplarza Wydawnictwo Poznańskie przeznacza na renowację Kościoła Pokoju.

– Wybrałem te właśnie utwory, żeby podkreślić tragiczną rocznicę. Z tego koncertu przebija jednak nadzieja, którą nam daje Mozart – opowiadał po koncercie Blechacz entuzjastycznie przyjęty przez kilkaset osób, które go oklaskiwały. Dla świdnickiej publiczności wykonał jeszcze dodatkowo „Preludium i fugę” Cesara Francka.

Warto podkreślić, że występ w świdnickim Kościele Pokoju był pierwszym koncertem Rafała Blechacza w ojczyźnie od wybuchu pandemii i jedynym w 2021 roku.

Partnerami wydarzenia byli Politechnika Wrocławska i Filharmonia Poznańska.

 

Tekst: Aneta Augustyn, ks. Paweł Meler

Zdjęcia: Dariusz Nowaczyński

Apel o wsparcie dla osób na granicy z Białorusią

Konsystorz Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce z uwagą śledzi wydarzenia na granicy polsko-białoruskiej oraz ogólnospołeczną debatę na temat uchodźców z Afganistanu. Solidaryzujemy się ze słowami zwierzchnika Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce bp. Jerzego Samca wypowiedzianymi 19 sierpnia 2021 r. za pośrednictwem mediów społecznościowych, który zaapelował o chrześcijańskie działania wobec bezbronnych ludzi, uciekających przed wojną. Wspieramy także wszystkich – zarówno wierzących i niewierzących – którzy nie ustają w apelach o chrześcijańskie bądź po prostu humanitarne podejście do sprawy.

Szanując i w pełni aprobując obowiązujące na terenie Rzeczypospolitej Polskiej regulacje prawne, apelujemy o podjęcie zwyczajnych i nadzwyczajnych działań, mających na celu ochronę życia ludzkiego – widzialnego, namacalnego i proszącego o pomoc. Tym samym wspieramy apel Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, innych instytucji oraz pojedynczych osób, którym nieobojętny jest los tych, którzy stracili wszystko poza skrawkami nadziei.

Szanując zasadę rozdziału Kościoła od Państwa, upominamy się o prawa człowieka, szczególnie słabszego, pozbawionego wolności i cierpiącego. Jako wspólnota chrześcijan chcemy na wszelkie możliwe i dostępne nam sposoby wspierać działania humanitarne i takie rozwiązania prawne, które będą w zgodzie z prawem polskim i międzynarodowym.

Nasza Ojczyzna – przez wieki wielokulturowa, wielonarodowa i wieloreligijna – była przystanią bezpieczeństwa dla tych, którzy uciekali przed prześladowaniami. Wyrażamy nadzieję, że wciąż tak jest. Chrześcijańskiej tożsamości naszego kraju nie można zamknąć w kościelnych kryptach, zredukować do religijnych deklaracji czy eksponować na sztandarach. Nie znamy innej Ewangelii niż tej o Bogu, który w Jezusie Chrystusie stał się miłością dla nas, a którą wyraża przypowieść Jezusa o miłosiernym Samarytaninie.

Prosimy o podjęcie pilnych działań dla dobra wspólnego.

Konsystorz Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP

Warszawa, 27 sierpnia 2021 r.

Bach Festival Świdnica 2021

W świdnickim Kościele Pokoju zakończyła się 22. edycja Festiwalu Bachowskiego, który urósł do rangi międzynarodowego spotkania z najpiękniejszą muzyką wykonywaną przez najlepszych światowej klasy artystów. Idea festiwalu powstała w 2000 roku z okazji obchodów 250 rocznicy śmierci Jana Sebastiana Bacha. Powodem powołania do istnienia imprezy była również pośrednio historia i bogate tradycje muzyczne świdnickiego Kościoła Pokoju. W 1729 roku jego kantorem-organistą został Christian Gottlob Wecker, uczeń Bacha.

Przez dwadzieścia dwie edycje festiwal nabierał rozmachu, co wspominali podczas koncertu inauguracyjnego 30 lipca 2021 roku Prezydent Świdnicy Beata Moskal-Słaniewska, Dyrektor Świdnickiego Ośrodka Kultury Anna Rudnicka, Dyrektor Artystyczny Festiwalu Jan Tomasz Adamus oraz biskup Waldemar Pytel.

Zwierzchnik Diecezji Wrocławskiej zwrócił uwagę na festiwalowy plakat inspirowany dziełem René Magritte’a. „Widnieją na nim postacie z osłoniętymi głowami. Nie widzą się, ale próbują być blisko. W obecnej sytuacji nie sposób, patrząc na tę fotografię, nie odnieść się do pandemii, która wciąż nam towarzyszy. Pandemii, która zasłoniła nam twarze, oddaliła nas od siebie i jednocześnie uświadomiła nam, jak bardzo siebie potrzebujemy. Spotęgowała potrzebę bycia bliżej, bycia razem naprawdę. Po kilkunastu miesiącach dotkliwych ograniczeń chyba wszyscy, zgodnie z festiwalowym hasłem, pragniemy przemiany. I globalnej, i tej w najbliższym otoczeniu. Wychodzimy z domów, szukamy kontaktu, spotkań prawdziwych, a nie online. Chcemy doświadczać świata nie tylko poprzez monitory, ale wszystkimi zmysłami.

Bach Festival Świdnica, największy festiwal muzyki klasycznej na Dolnym Śląsku, jest ku temu doskonałą szansą. To prawdziwa uczta dla zmysłów i czas inspirujących spotkań. Kościół Pokoju, do którego zapraszamy na większość koncertów, pozwala odbierać sztukę wielozmysłowo, wielowymiarowo. Jest jednocześnie i dziełem sztuki, i doskonałym tłem dla sztuki, którą gości. Cieszę się, że po raz kolejny jest on oprawą dla festiwalowych wydarzeń i że właśnie tutaj możemy być razem, połączeni tym, co uniwersalne i ponadczasowe – potrzebą piękna, nasycenia zmysłów dźwiękami i obrazami.”

We wnętrzu barokowej „Perły Dolnego Śląska” odbyło się dziesięć koncertów festiwalowych, spotkanie dla najmłodszych „Bach dla dzieci” oraz dwa nabożeństwa kantatowe. Te ostatnie łączą przesłanie płynące z muzyki (w tym roku były to: motet Jana Sebastiana Bacha „Komm, Jesu, Komm” oraz utwory francuskiego kompozytora Marin Marais) z bogactwem liturgii luterańskiego nabożeństwa i zwiastowaniem Słowa Bożego.

Festiwal zamknięto koncertem finałowym 8 sierpnia, podczas którego w wypełnionym po brzegi kościele wystąpił zespół l’Arpeggiata.

Tekst: ks. Paweł Meler

Zdjęcia: Filip Adamus

 

Ogólnopolski Zjazd Młodzieży Ewangelickiej w Pszczynie

OZME to coroczne spotkanie młodzieży z całej Polski. Zjazd trwa od piątkowego wieczoru przez całą sobotę aż do niedzielnego nabożeństwa. Na program – różnorodny w formie i przekazie – składają się m.in. dyskusje, praca w małych grupach, seminaria, warsztaty, gra terenowa, koncert, bal, nabożeństwo. OZME to czas świętowania. Celem Zjazdu jest integracja młodzieży i jej duchowy rozwój. Chcemy pokazać młodym, że są dla nas ważni, chcemy z nimi spędzać czas, słuchać ich, rozmawiać i razem się bawić.

Szczegółowe informacje >>>

 

Nagroda Kościoła dla Fundacji Anna w Gostkowie

Zaproszenie na uroczystości w Warszawie.

10 września 2021 r. odbędzie się w Warszawie uroczystość wręczenia Nagrody Kościoła im. Anny Wazówny, która została przyznana Fundacji Anna w Gostkowie.

W programie :

  • wystąpienie prof. Adama Bodnara
  • panel dyskusyjny pt:. „Godność nie umiera. Wyzwania i dobre praktyki w działaniach na rzecz ochrony starych cmentarzy”.

Wstęp wolny

Z uwagi na planowany posiłek, prosimy o rejestrację na adres: bik@luteranie.pl do 5 września 2021 roku.

Kapituła Nagrody Kościoła im. królewny Anny Wazówny na swoim posiedzeniu 20 kwietnia 2021 roku jednogłośnie zadecydowała, że laureatem nagrody w 2021 roku została Fundacja Anna w Gostkowie.

Kapituła przyznając nagrodę doceniła działalność fundacji, która powstała w 2016 r. w celu ratowania cmentarza ewangelickiego dawnych mieszkańców Gostkowa i okolicznych miejscowości. Kapituła podkreśliła, że w Polsce działa wiele organizacji i osób fizycznych, które zajmują się ochroną starych cmentarzy, którym należy również podziękować za opiekę nad ewangelickimi cmentarzami.

Nagroda zostanie wręczona w Warszawie, 10 września podczas konferencji, na którą prócz laureatek, zostaną też zaproszone organizacje i osoby działające na rzecz ochrony cmentarzy,  zrzeszone w Inicjatywie „(Nie)zapomniane cmentarze”.

O Fundacji Anna w Gostkowie

W 2015 r. cmentarz ewangelicki w Gostkowie (nieopodal czeskiej granicy na Dolnym Śląsku), miał podzielić los wielu podobnych miejsc na tzw. Ziemiach Odzyskanych, tj. zostać sprzedany i zlikwidowany. Pochodzące rodem z Wielkopolski – matka i córka: Halina Bryk i Angelika Babula obserwowały wiele razy podobne działania w sąsiednich miejscowościach, gdzie nie tylko ślad ginął po dawnych cmentarzach, ale i rozbierane były opustoszałe kościoły, plebanie i szkoły ewangelickie.

W październiku 2015 r. Angelice Babuli udało się odkupić teren cmentarza w Gostkowie i wraz ze swoją mamą powołać 19 stycznia 2016 r. Fundację Anna w Gostkowie. Swoją nazwę fundacja wzięła od imienia śp. Anny Renner, której imię i nazwisko były wyrzeźbione na pierwszym nagrobku odnalezionym podczas porządkowania cmentarza. Cmentarz ewangelicki w Gostkowie, założony został w 1856 r., po północnej stronie kościoła (obecnie w ruinie). Parafia Ewangelicka w Gostkowie przestała istnieć po drugiej wojnie światowej, a miejscowy cmentarz ewangelicki był wielokrotnie profanowany.

Od 2016 r. osoby skupione wokół Fundacji Anna w Gostkowie, konsekwentnie angażują swój czas, środki oraz energię, przywracając temu miejscu utraconą godność. Dzieje się to na różnych płaszczyznach. Z jednej strony rewitalizowane są groby, alejki i całe otoczenie cmentarza. Z drugiej strony działacze Fundacji Anna w Goskowie starają się budować mosty między ludźmi z różnych pokoleń, o różnym pochodzeniu, wyznaniu czy narodowości. Po kilku latach intensywnych działań na polu edukacyjnym, w lokalnej społeczności rośnie przekonanie, że nie wszyscy przedwojenni mieszkańcy Dolnego Śląska wspierali ideologię nazistowską, a najczęściej byli zwykłymi ludźmi, którym przyszło żyć w trudnych czasach i warto szanować ich miejsce pochówku. Dzięki staraniom członków fundacji, młodzież z całego województwa odwiedza gostkowski cmentarz, poznając historię ziemi, na której mieszka i zyskuje wrażliwość wielkiego bogactwa kulturowego Śląska. Podejmowane działania stały się modelowym przykładem, naśladowanym w innych częściach Polski. Co ważne, przy okazji rewitalizacji cmentarza udało się stworzyć atmosferę sprzyjającą spotkaniom polsko-niemieckim, które skutkują budowaniem pojednania między oboma narodami na najbardziej elementarnym, międzyludzkim poziomie. Działania podejmowane w Goskowie sprzyjają także budowaniu pojednania między chrześcijanami różnych wyznań. Fundacja Anna w Gostkowie aktywnie uczestniczy i wspiera inicjatywę (Nie)zapomniane cmentarze.

O Inicjatywie (Nie)zapomniane cmentarze.

Inicjatywa (Nie)zapomniane cmentarze została utworzona przez grupę aktywistów w październiku 2020 r. Kontynuuje prace grupy roboczej, działającej przy Rzeczniku Praw Obywatelskich od listopada 2018 r. Obecnie w skład Inicjatywy wchodzą osoby reprezentujące niektóre Kościoły i związki wyznaniowe, organizacje zajmujące się dziedzictwem różnych wyznań i narodowości, pracownicy naukowi,  konserwatorzy i opiekunowie zabytków, społecznicy, nauczyciele i studenci. Inicjatywa  podejmuje działania na rzecz zachowania dziedzictwa kulturowego i dbałości o cmentarze, mogiły i groby zwłaszcza te niszczejące, zdewastowane, zapomniane przez lokalne władze i mieszkańców, sprzedawane jako działki rekreacyjne lub budowlane. Wynikiem aktywności grupy jest akcja „Godność nie umiera” (zainicjowana w październiku 2020 r.), w której przypomniano o szacunku dla miejsc pochowku ludzi różnych wyznań i narodowości oraz przekazano informacje o obyczajach związanych z oddawaniem czci zmarłym w różnych religiach i tradycjach. (więcej). Akcji towarzyszył informator oraz filmy, w których wypowiadały się osoby, zainteresowane i poruszone tematem, m.in. Rzecznik Praw Obywatelskich, przedstawiciele Kościołów i związków wyznaniowych oraz społecznicy.

O nagrodzie im. królewny Anny Wazówny

Nagroda im. królewny Anny Wazówny przyznawana jest osobom i organizacjom z Polski i zagranicy szczególnie zasłużonym dla Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce. Wręczana jest corocznie w okolicach Święta Reformacji.

Celem nagrody jest uhonorowanie osób lub innych podmiotów, które poprzez zaangażowanie swojego wolnego czasu, umiejętności i środków dawali lub dają świadectwo swojej wiary, działali lub działają na rzecz Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce, kierując się chrześcijańską miłością, która nie zna granic, a także do promowania i inspirowania działań służących nawiązaniu i pogłębieniu współpracy międzynarodowej.

Nagrodę stanowi statuetka autorstwa rzeźbiarza i malarza Lubomira Tomaszewskiego pt. Razem, wykonana przez Fabrykę Porcelany AS Ćmielów. więcej

zdjęcia: Fundacja Anna