Tegoroczny Festiwal Kultury Protestanckiej odbędzie się w dniach 24–31 października 2025 roku. Hasło edycji – „Być dla innych” – nawiązuje do przesłania Dietricha Bonhoeffera, teologa, świadka wiary i sumienia XX wieku, zamordowanego w obozie koncentracyjnym Flossenbürg w kwietniu 1945 roku. W tym roku pragniemy nie tylko upamiętnić 80. rocznicę jego śmierci, ale także zastanowić się, co jego postawa i myśl znaczą dziś – w świecie potrzebującym odwagi, solidarności i nadziei. W programie festiwalu znajdą się konferencje, koncerty, wystawy, spacery tematyczne, nabożeństwa oraz spotkania ekumeniczne organizowane w przestrzeni miasta. Szczególnym wydarzeniem będzie uroczysta gala wręczenia Nagród „Być dla Innych” im. Dietricha Bonhoeffera, za odwagę działania na rzecz innych oraz za inspirowanie postawą wrocławskiego teologa. Więcej >>>
Pierwsza część inauguracji Wałbrzyskiego Festiwalu Reformacji rozpoczęła się uroczystym nabożeństwem w Mauzoleum na Zamku Książ – miejscu szczególnie związanym z dziejami Reformacji na tej ziemi. To właśnie z inicjatywy właściciela zamku, Christopha I von Hochberga, w 1525 roku odprawiono tu pierwsze nabożeństwo luterańskie prowadzone przez pastora Georga Schlossera. W ten sposób Książ stał się jednym z ośrodków, z którego światło Reformacji rozprzestrzeniało się na cały region wałbrzyski.
W jubileuszowym nabożeństwie inaugurującym Festiwal wzięli udział przedstawiciele pięciu wyznań chrześcijańskich, dając świadectwo ekumenicznego braterstwa i wspólnego pielęgnowania dziedzictwa duchowego. Kazanie wygłosił zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce, bp Jerzy Samiec. W swoim słowie nawiązał do tekstu Starego Testamentu i najważniejszego przykazania: „Słuchaj, Izraelu! Pan jest Bogiem naszym, Pan jedynie! Będziesz tedy miłował Pana, Boga swego, z całego serca swego i z całej duszy swojej, i z całej siły swojej” (Pwt 6,4-5), przypominając także o drugim przykazaniu: „Będziesz miłował swego bliźniego jak siebie samego” (Kpł 19,18).
W nabożeństwie uczestniczyli liczni znakomici goście – przedstawiciele różnych wyznań, władz samorządowych, świata kultury i nauki – którzy wspólnie podkreślili znaczenie tego historycznego jubileuszu zarówno dla Wałbrzycha, jak i całego Dolnego Śląska.
W niezwykłej scenerii Mauzoleum Hochbergów, odbyło się spotkanie z cyklu „O historii na żywo”, poświęconym rodzinie Hochbergów i ich związków z Kościołem Luterańskim.
Rozmowę z ks. Markiem Bożkiem o dziejach Reformacji na Książu oraz na Ziemi Wałbrzyskiej poprowadziła Katarzyna Sielicka, nadając jej formę żywego dialogu, łączącego fakty historyczne z refleksją nad współczesnością.
Szczególnym punktem programu była PROMOCJA KRONIKI KOŚCIOŁA ZBAWICIELA Z 1888 ROKU. Publikacja ta, wydana z okazji jubileuszu 100-lecia poświęcenia Kościoła Zbawiciela w Wałbrzychu, przybliża losy parafii i lokalnej społeczności i znaczenie w życiu duchowym oraz społecznym Wałbrzycha.
Parafia Ewangelicko-Augsburska w Legnicy w czasie Zgromadzenia Parafialnego 11.05.2025 roku dokonała wyboru proboszcza parafii, jej dotychczasowego proboszcza – administratora ks. Jerzego Gansela. W czerwcu 2025 roku konsystorz Kościoła zatwierdził wybór Zgromadzenia Parafialnego legnickiej parafii, a 21. września 2025 roku w XIV. niedzielę po Trójcy Świętej w kościele ewangelickim Marii Panny w Legnicy w czasie uroczystego nabożeństwa w urząd proboszcza Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Legnicy wprowadzony został ks. Jerzy Gansel. Licznie zgromadzonych zarówno parafian jak i gości powitał kurator parafii Mariusz Fink. Liturgię rozpoczęła spowiedź prowadzona przez ks. radcę Cezarego Królewicza, a liturgię wstępną wspólnie prowadzili: ks. Paweł Meler z Parafii w Świdnicy, ks. Marek Bożek z Parafii w Wałbrzychu i ks. Marcin Rayss z Parafii w Zielonej Górze. Aktu wprowadzenia dokonał bp Marcin Orawski, a asystentami byli ks. Tomasz Stawiak z Parafii w Jaworze oraz ks. Michał Matuszek z Parafii w Rybniku. Przy ołtarzu zgromadzili się członkowie legnickiej rady parafialnej, a tuż po wprowadzeniu ks. Gansela słowa gratulacji w imieniu rady przekazał kurator parafii. Kazanie wygłosił ks. Jerzy Gansel, który na wstępie powiedział: Serce rośnie, kiedy stojąc w tym miejscu, mam przed sobą tylu wspaniałych ludzi. Bardzo się cieszę, że przyszliście tu, by wspólnie ze mną, wspólnie z naszą parafią w Legnicy przeżywać ten wyjątkowy dzień. To bezsprzecznie szczególny moment w powojennej historii legnickiej parafii, bo dane mi jest być pierwszym wybranym przez Zgromadzenie Parafialne proboszczem. […] We wrześniu 2010 roku przyszedł moment, kiedy rozpocząłem tutaj służbę. Świeżo po studiach, rzucony na głęboką wodę. [..] Choć w tamtym czasie przez dobrych parę lat byłem najmłodszym duchownym w Diecezji Wrocławskiej, to zawsze mogłem liczyć na wsparcie starszych kolegów. To było niezwykle ważne, zwłaszcza w tych pierwszych latach służby. Dziękuję również za to wsparcie mojej rodzinie, Żonie, Dzieciom, Rodzicom. Dziękuję Wam, Drodzy Parafianie. […] Bo przez te wszystkie lata wspólnej drogi budowaliśmy pewną więź, która pozwalała snuć plany na lepszą przyszłość. Odnosząc się do tekstu kazalnego i słów: Ja jestem z tobą i będę cię strzegł wszędzie, dokądkolwiek pójdziesz, ks. Gansel powiedział: Jakub jest oczywiście tylko jednym z wielu przykładów, jakie mamy na kartach Biblii, które pokazują, że spotkanie człowieka z Bogiem może przynieść niezwykle pozytywną zmianę, tchnąć nowe życie, nową energię. […] Te słowa jak najbardziej dopełniają się też dzisiaj w moim doświadczeniu życia, w moim doświadczeniu wiary. Bo przez te wszystkie lata właśnie to Boże zapewnienie pozwalało w wielu trudnych momentach podnieść głowę i iść dalej. To Boże zapewnienie posyłało w niejednej sytuacji prawdziwych aniołów, ludzi, którzy stawali na mojej drodze i służyli pomocą, dobrą radą, dobrym słowem. Dlatego dzisiaj z tego miejsca, mogę z pełną odpowiedzialnością zaświadczyć, że słowa, wypowiedziane przez Boga tak dawno temu, nic nie straciły na swojej aktualności. Ks. Gansel dodał na zakończenie: Żyjmy w Bożej miłości, trwajmy w Bożym pokoju, uczmy się akceptacji i szacunku dla siebie nawzajem i żyjmy nadzieją, że idąc tym Bożym śladem, idziemy we właściwą stronę. A On idzie razem z nami i zawsze podpowiada: Ja jestem z tobą i będę cię strzegł wszędzie, dokądkolwiek pójdziesz. Amen. (tekst kazania >>>)
Słowa pozdrowienia i gratulacji skierowali goście ekumeniczni. Ks. Lubomir Worchacz z legnickiej parafii prawosławnej oraz ks. Mateusz Kopania – delegat bpa Andrzeja Siemieniewskiego z diecezji legnickiej kościoła rzymskokatolickiego. Gratulacje w imieniu władz miasta przekazał prezydent miasta Legnicy Maciej Kupaj. W imieniu parafii partnerskiej z Crimmitschau słowa pozdrowienia przekazał jej delegat Dieter Kirmse. Błogosławieństwa na zakończenie nabożeństwa udzielił ks. Jerzy Gansel. Oprawę muzyczną nabożeństwa zapewnili: Maciej Zakrzewski i Krzysztof Kostanecki na organach oraz Schola Gregoriana Universitatis Musicalis Friderici Chopin pod dyrekcją Michała Sławeckiego.
W Nim żyjemy – Kościół, który słucha – pod takim hasłem odbyła się 13 września 2025 r. uroczystość wprowadzenia w urząd biskupa diecezji wrocławskiej ks. Marcina Orawskiego. W nabożeństwie w ewangelickim kościele Opatrzności Bożej we Wrocławiu wzięli udział wierni i duchowni z całej Polski.
Ks. radca Marcin Orawski, proboszcz Parafii Ewangelicko-Augsburskiej Opatrzności Bożej we Wrocławiu, został wybrany na biskupa Diecezji Wrocławskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego przez Synod Diecezjalny 22 marca 2025 r.
Zbór przywitał duchowny radca diecezji ks. Cezary Królewicz, a Biskup Kościoła ks. Jerzy Samiec podziękował biskupowi-seniorowi Waldemarowi Pytlowi, wręczając mu kopię krzyża biskupiego.
Liturgię spowiednią prowadził biskup diecezji cieszyńskiej ks. dr Adrian Korczago, a liturgię wstępną duchowni diecezji wrocławskiej ks. Sławomir J. Sikora i ks. Izabela Sikora. Teksty Pisma Świętego czytali kurator diecezjalna Katarzyna Bruzi oraz radca Łukasz Cieślak.
Prezes Synodu Kościoła ks. dr Adam Malina odczytał decyzję wyboru biskupa wrocławskiego i zwrócił się z prośbą do Biskupa Kościoła i obecnych biskupów diecezjalnych o wprowadzenie ks. Orawskiego w biskupią posługę.
Przemówienie do biskupa-elekta wygłosił Biskup Kościoła. – Marcinie, możesz być pewny, że wielu obdarzy cię szacunkiem płynącym z głębi serca – mówił bp Jerzy Samiec. – Ale będą też tacy, którzy okażą ci szacunek jedynie na zewnątrz. Będą i tacy, którzy w ukryciu lub otwarcie będą cię krytykować. Czeka cię czas oswajania urzędu i odnajdywania w nim własnej drogi. Wasza diecezja rozciąga się wzdłuż zachodniej granicy kraju – od Świnoujścia po Karpacz i Śnieżkę – dodał.
Mówiąc o wyzwaniach Kościoła, bp Samiec podkreślił, że Kościół jako organizacja może funkcjonować bez Boga, lecz wtedy przestaje być Kościołem, gdyż nie ma Kościoła bez głoszenia Jezusa Chrystusa – Najważniejsze jest głoszenie Ewangelii. To twoje zadanie – zakończył.
Po odśpiewaniu starokościelnego hymnu „Przyjdź, Duchu Święty”, odczytaniu fragmentów Pisma Świętego, złożeniu Wyznania Wiary i ślubowania wierności Bogu i Kościołowi, bp Jerzy Samiec wraz z asystentami – bp. Waldemarem Pytlem i bp. Mirosławem Wolą – wprowadzili ks. Marcina Orawskiego w posługę biskupią przez modlitwę i nałożenie rąk.
Ręce na nowego biskupa włożyli również wszyscy obecni biskupi ewangeliccy z kraju i zagranicy.
„W Nim żyjemy”
Kazanie wygłosił bp Marcin Orawski, opierając się na słowach z Dziejów Apostolskich 17,28: „W Nim żyjemy, poruszamy się i jesteśmy”.
– Stoję dziś przed wami w roli, którą powierzył mi Kościół, ale to wciąż ja – ten sam człowiek, który wie, że nie zawsze trzeba mieć ostatnie słowo i że czasem najlepiej po prostu uśmiechnąć się do własnych potknięć – rozpoczął.
Biskup pytał, co znaczy „żyć w Bogu” w XXI wieku, w świecie, w którym wojna nie jest już tylko teorią z podręczników, lecz bolesnym doświadczeniem. Przypominając inne słowa z Dziejów Apostolskich – „Bóg nie mieszka w świątyniach zbudowanych rękami” – podkreślił, że pragnie współtworzyć Kościół jako przestrzeń spotkania: „gdzie słuchamy się nawzajem, gdzie nie stawiamy murów, ale staramy się usłyszeć Ewangelię”.
– Mam świadomość, że wielu ludzi czuje się dziś wykluczonych: osoby z niepełnosprawnościami, które często nie mają realnego dostępu do wspólnoty; ludzie, którzy boją się mówić o swojej tożsamości; poszukujący, którym nikt nie zaproponował, by usiedli obok; a także ci, których religia zraniła, którzy utracili wiarę, bo nie usłyszeli w Kościele dobrej nowiny. Chciałbym, aby ich głos był słyszany – zaznaczył bp Orawski.
Odwołując się do słów wrocławianina ks. Dietricha Bonhoeffera, bp Orawski powiedział: „Kościół jest Kościołem, jeśli jest dla innych. Dlatego Kościół, który jest dla innych, nie może tylko przemawiać – musi także słuchać”.
Kaznodzieja przytoczył wyniki badań socjologicznych, które wskazują na narastające poczucie samotności. – To wielkie wyzwanie również dla Kościoła. Jeśli Kościół chce być obecny – musi słuchać. Słuchać miasta, jego rytmu, ludzi, a nawet ich milczenia. Być przy tych, których codzienność boli w ciszy. Wśród nas są też ludzie, którzy samotności doświadczają podwójnie – przyjechali z innego kraju, z innej kultury, często uciekając przed wojną, biedą czy przemocą. Tak jak po II wojnie światowej Wrocław stał się domem dla przesiedleńców z Kresów, Wielkopolski czy Śląska, tak dziś – w innym kontekście – domu szukają tutaj tysiące osób z Ukrainy, Białorusi, Czeczenii, a coraz częściej także z krajów dalekiego południa. To nie są tylko statystyki – to imiona i twarze. Ewangelia nie pyta o paszport, nie filtruje ludzi po języku czy pochodzeniu. Pytanie Chrystusa jest boleśnie proste: „Byłem przybyszem – czy mnie przyjęliście?”
Biskup podkreślił, że nie chodzi o naiwność ani umniejszanie roli państwa w zapewnianiu bezpieczeństwa, lecz o rolę Kościoła, który „nie ma i nie musi mieć tych samych narzędzi co państwo, ale po prostu nie może zamykać drzwi”.
Zaapelował, aby Kościół był szkołą empatii i szacunku dla różnorodności, miejscem poszukiwania tego, co łączy.
– To nieprawda, że chcemy żyć w bańkach, oddzieleni murami przekonań. To nieprawda, że pragniemy się wzajemnie zwalczać. Prawda jest inna – chcemy żyć w pokoju, mieć wpływ na świat wokół, budować relacje. I właśnie tego możemy się uczyć w Kościele, jeśli tylko pozwolimy, aby Ewangelia naprawdę otwierała nam serca – mówił bp Marcin Orawski.
Przywołując jubileusz 60-lecia Memorandum Wschodniego i listu polskich biskupów rzymskokatolickich do biskupów niemieckich, bp Orawski przypomniał o znaczeniu polsko-niemieckiego pojednania. – To świadectwo pokazuje, że Kościół musi mieć odwagę. Nie może bać się zmiany. Żyjemy dziś w czasie, gdy niepokój i poczucie zagrożenia bywają wykorzystywane do wzbudzania lęku i podziałów. Dlatego potrzebujemy tego dziedzictwa: by razem – ekumenicznie, we wspólnocie Kościołów różnych wyznań, w działaniach instytucji nauki, kultury, mediów i społeczeństwa – dawać świadectwo, że więcej nas łączy. Że warto budować mosty zamiast murów, wybierać szacunek i pojednanie zamiast wrogości – podkreślił.
Na zakończenie poprosił o modlitwę i wsparcie: „abyście nie bali się mówić do mnie szczerze – z życzliwością, ale i z odwagą. Bo tylko razem możemy tworzyć Kościół, który naprawdę naśladuje Jezusa Chrystusa, i społeczeństwo, w którym nikt nie zostaje sam, a miłość staje się wspólnym językiem”.
Po modlitwie powszechnej, prowadzonej przez bp. Pawła Hause z diecezji mazurskiej, zbór zaśpiewał hymn Kościoła „Warownym grodem” i rozpoczęła się liturgia Wieczerzy Pańskiej. Nabożeństwu przewodniczył Biskup Kościoła wraz z bp. Marcinem Hintzem z diecezji pomorsko-wielkopolskiej. Modlitwę pokomunijną zmówił bp Jan Cieślar z diecezji warszawskiej.
Błogosławieństwa końcowego udzielił nowy biskup diecezji wrocławskiej.
Słowa podziękowania dla bp. Waldemara Pytla i gratulacje dla bp. Marcina Orawskiego przekazał abp Jerzy Pańkowski, władyka wrocławsko-szczeciński Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego i rektor Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej.
W imieniu Kościoła rzymskokatolickiego pozdrowienia złożył bp Jacek Kiciński, biskup pomocniczy Archidiecezji Wrocławskiej. Życzenia przekazali również: bp Przemysław Semko Koroza z Kościoła Ewangelicko-Reformowanego, bp Andrzej Gontarek z Kościoła Polskokatolickiego, bp Tobias Bilz z Kościoła Ewangelicko-Luterańskiego Saksonii, bp Tilman Jeremias z Ewangelicko-Luterańskiego Kościoła Północnych Niemiec oraz ks. superintendent generalna Theresa Rinecker z Ewangelickiego Kościoła Berlina-Brandenburgii i Śląskich Górnych Łużyc. Gratulacje przekazali także przedstawiciele władz samorządowych i rektor Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu.
Uroczystość uświetnił Chór Cantores Minores Wratislavienses pod dyr. Marka Pilcha.
Bp Marcin Orawski urodził się w Skoczowie na Śląsku Cieszyńskim. Jest absolwentem Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie oraz Podyplomowego Studium Religioznawstwa Uniwersytetu Warszawskiego. Praktykę po studiach odbywał w parafiach w Skoczowie i Bielsku. Po ordynacji 1 lutego 1998 roku został skierowany do służby jako wikariusz w Parafii Opatrzności Bożej we Wrocławiu, gdzie w 2003 roku objął stanowisko proboszcza pomocniczego, a w 2017 roku został proboszczem parafii.
Od 2000 roku pełni funkcję duszpasterza więziennego Diecezji Wrocławskiej. W 2010 roku został odznaczony brązowym medalem za zasługi w pracy penitencjarnej przez ministra sprawiedliwości. W latach 2011-2020 był redaktorem naczelnym magazynu „Wiara i Mundur”, wydawanego przez Ewangelickie Duszpasterstwo Wojskowe. W latach 2015-2025 pełnił funkcję diecezjalnego wizytatora nauczania kościelnego. W 2017 roku został radcą Rady Diecezjalnej Diecezji Wrocławskiej i delegatem duchownych do Synodu Kościoła XIII, XIV i XV kadencji. W 2022 roku został wybrany do Konsystorza Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce na kadencję 2022-2026, ale wraz z wyborem na biskupa diecezji zakończył służbę w Konsystorzu.
Bp Marcin Orawski wraz z żoną Iwoną wychowują dwie córki.
Po blisko 40-latach pracy na rzecz luterańskiej parafii i zabytku z listy dziedzictwa kulturowego UNESCO z parafią pożegnał się Biskup Diecezji Wrocławskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego Waldemar Pytel. Opiekę nad wiernymi i bezcennym obiektem przekazał nowemu Proboszczowi, księdzu Pawłowi Melerowi.
Uroczyste nabożeństwo odbyło się 29 czerwca 2025 w świnickim Kościele Pokoju. Wyjątkowo licznie zgromadzeni wierni i goście wysłuchali dwóch kazań, obu czerpiących z biblijnej opowieści o Mojżeszu, który nie dotarłszy do celu z ludem, przekazuje przywództwo młodszemu Jozuemu. Ustępujący gospodarz Kościoła Pokoju i wieloletni proboszcz parafii luterańskiej Świętej Trójcy przekazał swojemu współpracownikowi, a od dzisiaj Proboszczowi wiele symboli: XVIII-wieczną batutę znalezioną podczas jednej z niezliczonych renowacji kościoła ostatnich lat, klucz do bram i pustą księgę kroniki. Sam zostawił kronikę z zapisanymi 600. stronami. Asystentami przy wprowadzeniu ks. Pawła Melera byli ks. radca Michał Makula z Łodzi oraz ks. Marcin Rayss z Zielonej Góry.
Wzruszające podziękowanie w imieniu Rady Parafialnej i całej parafii wygłosił kurator parafii Teodor Drozdowicz, który wraz z Pawłem Żakiem i ks. Pawłem Melerem przekazał Bożenie i Waldemarowi Pytlom ceramiczną miniaturę ambony Kościoła Pokoju, wykonaną w Bolesławcu. Druga, nieco mniejsza, stanie po zakończeniu prac renowacyjnych w hali chrztów.
Ks. Paweł Meler ma 38 lat i pochodzi z Torunia. Po ukończeniu Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie został ordynowany na duchownego 9 lutego 2013 roku w Hołdunowie. Po ordynacji swoją służbę rozpoczął w parafiach w Pabianicach i Łodzi jako wikariusz diecezji warszawskiej. W latach 2014-2017 był diecezjalnym duszpasterzem młodzieży w tej diecezji.
Od roku 2017 ks. Paweł Meler służy w diecezji wrocławskiej jako jej wikariusz, a w latach 2017-2023 był w tej diecezji duszpasterzem młodzieży. Przez osiem minionych lat jego służba głównie koncentrowała się wokół świdnickiego Kościoła Pokoju. 16 marca tego roku Zgromadzenie Parafialne jednogłośnie wybrało go na stanowisko Proboszcza. Ks. Paweł Meler wraz z żoną Agatą mają dwóch synów.
Ustępującemu proboszczowi dziękowali, a nowego witali licznie zaproszeni goście. Listy skierował biskup świdnicki Kościoła Rzymsko-Katolickiego Marek Mendyk, przemówienie wygłosiła prezydent Świdnicy Beata Moskal-Słaniewska, której towarzyszył przewodniczący Rady Miejskiej Krzysztof Lewandowski. Dziękowali i witali także starosta świdnicki Piotr Fedorowicz, wicestarosta Zygmunt Worsa, przedstawiciele Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Niemczech oraz przedstawiciel rycerzy Zakonu Joannitów. Wiele serdecznych podziękowań popłynęło również w prywatnych rozmowach podczas spotkania po nabożeństwie w ogrodzie przy Kościele Pokoju.
