Archiwum autora: admin

Ewangelicy w Bolesławcu

7. kwietnia 2010 roku w Bolesławcu odbyło się spotkanie miejscowych ewangelików z Panią Margrit Kempgen z Fundacji Kościelnej Ewangelickiego Śląska. Spotkanie rozpoczęła modlitwa w  oparciu o Słowo Boże z księgi proroka Aggeusza wyznaczone przez Kościół: Mój duch jest stale wśród was, nie bójcie się! (Agg 5, 2b). Po modlitwie ks. Cezary Królewicz przedstawił powojenne losy bolesławieckiej Parafii Ewangelickiej ze szczególnym uwzględnieniem Ewangelickiego Kościoła Zamkowego w którym od razu po wojnie rozpoczęły się regularne nabożeństwa ewangelickie odprawiane przez ks. Jana Zajączkowskiego i ks. bp Józefa Pospiecha. Wspominano niektóre uroczystości, które odbywały się w tym kościele. W roku 1961 w tym kościele żegnano matkę jednej z obenych bolesławieckich Parafianek. Inna była konfirmowana w roku 1975 w kaplicy Domu Parafialnego przy kościele zamkowym. Wspominano też wiele innych ważnych wydarzeń z życia Parafii Ewangelickiej w Bolesławcu, która nie bez trudności istnieje nieprzerwanie od zakończenia działań II wojny światowej po dziś dzień. Obecnie miejscem kultu jest tymczasowa kaplica zorganizowana przy ul. Komuny Paryskiej 8. 

Spotkanie to było również okazją do rozmowy o powojennych, trudnych losach ewangelików w Bolesławcu. Omawiano sprawę miejsca kultu religijnego na terenie miasta, historię ewangelickich cmentarzy na terenie miasta Bolesławca i Bolesławic. Wspominano losy ewangelickich rodzin związanych z ewangelickim kościołem zamkowym w Bolesławcu do końca lat 90-tych XX wieku oraz budynku plebanii ewangelickiej przy kościele zamkowym. Przypomniano zasłużoną postać ewangelickiej diakonisy ś.p. Emilii Ott pochowanej na bolesławieckim cmentarzu komunalnym. Zaplanowano szereg działań mających upamiętnić ewangelickie ślady w historii miasta i współczesne losy Kościoła Ewangelickiego na tym terenie.

Informacja dodatkowa o cmentarzach ewangelickich w Bolesławcu i Bolesławicach:

Stary Cmentarz Ewangelicki przy ul. Garncarskiej:

W jego północnej części znajdował się średniowieczny kościół Św. Mikołaja wraz z cmentarzem parafialnym. W 1529 r. został rozebrany. Staraniem Parafii Ewangelickiej zbudowano na jego miejscu w 1791 roku kaplicę cmentarną, zniszczoną w 1813r. i ponownie odbudowaną w 1819 roku. Od XVI do pocz. XX w. był to główny cmentarz bolesławiecki Parafii Ewangelickiej Kościoła Zamkowego. Znajdowało się na nim wiele cennych zabytków, bezmyślnie zniszczonych po wojnie: renesansowe epitafia rodziny Holtzmanów, Walditzów, Rothlachów, Seifertów – wszystkie z poł. XVI w. szereg barokowych epitafiów, w tym rokokowy pomnik pastora Ambrosiusa Jaerschkyego (+ 1761). Cmentarz rozrósł się w kierunku południowym aż do dzisiejszej ulicy Willowej, przy której zbudowano kostnicę, w sąsiedztwie stojącej do dzisiaj stacji transformatorowej. Po II wojnie światowej w latach siedemdziesiątych władze miasta zlikwidowały cmentarz i zamieniły na park. Brak informacji o ekshumacji. Brak tablicy upamiętniającej ten cmentarz.

Cmentarz Przy Kościele Parafialnym w Bolesławicach. Klasyczne usytuowanie apud ecclesiam. Zachowało się szereg cennych zabytków sztuki. Warto zobaczyć epitafia poszczególnych członków rodziny Raussendorffów: Anny (+ 1572), Erazma (+ 1576), Barbary (+ 1579) i jej siostry o nieznanym imieniu (1595), Ewy von Kittlitz (+1561), Zofii von Kittlitz (+ 1578 ), Konrada ( + 1588 ), Anny (+ 1572), Henryka (+ 1596) i Krzysztofa (+ 1549). Wszystkie one wmurowane są w południową ścianę kościoła i na wszystkich, z wyjątkiem płyty Krzysztofa, wmurowanej nad wejściem do kościoła, możemy podziwiać zachowane całkiem dobre wizerunki zmarłych. Z 1545 r. pochodzi epitafium Philippa Hillera pierwszego luterańskiego proboszcza z Tillendorf, tuż obok niego spoczywa zmarły w 1554 r. Simon Hanwalt – trzeci proboszcz tego kościoła. Na placu przykościelnym wśród grobów odnajdujemy jeden szczególnie interesujący, a mianowicie grobowiec, w którym spoczywa generał – major Edmund Dojanicz von Gliszczyński (1825-1896) i jego żona Teresa z domu Schmakowski (1832-1909) oraz Anna hrabina Ballestrem (1809-1891). Skąd akurat tutaj wzięły się te groby i czy mają związek z Polską trudno powiedzieć. Wewnątrz kościoła znajdowało się jedno z najstarszych epitafiów na Śląsku bo pochodzące z 1418 roku, a należące do protoplastów wspomnianej już rodziny Raussendorf.

Stary Cmentarz Ewangelicki w Bolesławicach przy ul. Ptasiej. U jego płd. strony stała nieistniejąca dzisiaj kaplica ewangelicka. Obecnie cmentarz częściowo zniszczony i sprofanowany jest własnością miasta Bolesławca. Zachowało się dość dużo oryginalnych niemieckich nagrobków, resztę użyto m. in. przy budowie pobliskiego ogrodzenia. W centrum pomnik żołnierzy niemieckich poległych w I Wojnie Światowej z tekstem: DEM ANDENKEN DER GEFALLENEN 1914- 1918 (Pamięci poległych 1914-1918). Obecnie cmentarz jest własnością miasta Bolesławca. Jego stan pozostawia wiele do życzenia. Serwis fotograficzny cmentarza parafialnego Parafii Ewangelickiej w Bolesławicach.

Nowy Cmentarz Ewangelicki w Bolesławicach przy ul. Ptasiej, róg Narcyzów. Obecnie zniszczony. Pozostałość w postaci parku cmentarnego.

Cmentarz przy dzisiejszym Kościele Parafialnym NMP i św. Mikołaja. Funkcjonował do XVI w., a znajdował się na placu przykościelnym. Jednym z jego reliktów są epitafia umieszczone na płd. ścianie kościoła, patrząc od zachodu: Georga Albrechta (+ 1575); Antona Schwartza(+1573); Romulusa Schellendorfa (+1576); Hansa Seidla(+1561); Johanna Sueessenbacha (+ 1585) – syna pierwszego ewangelickiego pastora; Marthy Seiler(+1594); Mathausa Buchwaldera (+ 1568); Caspara Preibischa (+ 1575); poety Caspara Kirchnera (+ 1627) autorstwa Jana Pohla z Głogowa (patrz: “Głos Bolesławca” nr 4/92); Sebaldusa von Bibran (+ 1557); dalej Gallusa Formana (1613) – radnego i kotlarza; Magdaleny (+ 1620) – córki lekarza Jakoba Bernauera; Johannesa Diefenbacha (+ 1603); Jeremiasa Gerstmanna (+ 1590); i obok jego siostry Heleny (+ 1588); Floriana Gerstmanna (+ 1599) Jana Tscherninga (+ 1609) patrz GB nr 10/94; Thomasa Heinsiusa(+ 1571); Esther Preller (+ 1625) i od strony południowej epitafium garncarza Mathesa These (+1625). Wewnątrz kościoła odnajdujemy kilka ciekawych tablic nagrobnych: pastora Chrystiana F.Blutvogla (+ 1722); burmistrza Sebastiana Wolfgeila (+ 1726); radnego Sebastiana Frobena (+ 1582) i jego córki Marii (1576) oraz córki Giulio Sinionettiego – Urszuli Marianny (+ 1697).

Cmentarz Komunalny przy ulicy Śluzowej (niem. Am Wehrberg) – dawny Nowy Cmentarz Ewangelicki. Powstał na przeł. lat 20 tych i 30 tych XX w. z racji braku miejsca na starym cmentarzu przy ul. Garncarskiej. Charakterystyczne dla XX – wiecznych cmentarzy usytuowanie z dala od centrum miasta. Zwraca uwagę kaplica, której projekt pochodzący z poł. XIX wieku zachował się w Archiwum Parafii Ewangelickiej oraz figura “Jezusa przyjaciela dzieci” autorstwa prof. Petera Brauera z 1902 r. – dar pruskiego Ministerstwa Wyznań Religijnych dla bolesławieckiego sierocińca, a przeniesiona po wojnie na teren cmentarza komunalnego. Obecnie po roku 1990 nie wrócił na swoje pierwotne miejsce, lecz znajduje się przy Ewangelickim Kościele Zamowym w Bolesławcu.

7. kwietnia 2010 roku w Bolesławcu odbyło się spotkanie miejscowych ewangelików z Panią Margrit Kempgen z Fundacji Kościelnej Ewangelickiego Śląska. Spotkanie rozpoczęła modlitwa w  oparciu o Słowo Boże z księgi proroka Aggeusza wyznaczone przez Kościół: Mój duch jest stale wśród was, nie bójcie się! (Agg 5, 2b). Po modlitwie ks. Cezary Królewicz przedstawił powojenne losy bolesławieckiej Parafii Ewangelickiej ze szczególnym uwzględnieniem Ewangelickiego Kościoła Zamkowego w którym od razu po wojnie rozpoczęły się regularne nabożeństwa ewangelickie odprawiane przez ks. Jana Zajączkowskiego i ks. bp Józefa Pospiecha. Wspominano niektóre uroczystości, które odbywały się w tym kościele. W roku 1961 w tym kościele żegnano matkę jednej z obenych bolesławieckich Parafianek. Inna była konfirmowana w roku 1975 w kaplicy Domu Parafialnego przy kościele zamkowym. Wspominano też wiele innych ważnych wydarzeń z życia Parafii Ewangelickiej w Bolesławcu, która nie bez trudności istnieje nieprzerwanie od zakończenia działań II wojny światowej po dziś dzień. Obecnie miejscem kultu jest tymczasowa kaplica zorganizowana przy ul. Komuny Paryskiej 8. 

Spotkanie to było również okazją do rozmowy o powojennych, trudnych losach ewangelików w Bolesławcu. Omawiano sprawę miejsca kultu religijnego na terenie miasta, historię ewangelickich cmentarzy na terenie miasta Bolesławca i Bolesławic. Wspominano losy ewangelickich rodzin związanych z ewangelickim kościołem zamkowym w Bolesławcu do końca lat 90-tych XX wieku oraz budynku plebanii ewangelickiej przy kościele zamkowym. Przypomniano zasłużoną postać ewangelickiej diakonisy ś.p. Emilii Ott pochowanej na bolesławieckim cmentarzu komunalnym. Zaplanowano szereg działań mających upamiętnić ewangelickie ślady w historii miasta i współczesne losy Kościoła Ewangelickiego na tym terenie.

Informacja dodatkowa o cmentarzach ewangelickich w Bolesławcu i Bolesławicach:

Stary Cmentarz Ewangelicki przy ul. Garncarskiej:

W jego północnej części znajdował się średniowieczny kościół Św. Mikołaja wraz z cmentarzem parafialnym. W 1529 r. został rozebrany. Staraniem Parafii Ewangelickiej zbudowano na jego miejscu w 1791 roku kaplicę cmentarną, zniszczoną w 1813r. i ponownie odbudowaną w 1819 roku. Od XVI do pocz. XX w. był to główny cmentarz bolesławiecki Parafii Ewangelickiej Kościoła Zamkowego. Znajdowało się na nim wiele cennych zabytków, bezmyślnie zniszczonych po wojnie: renesansowe epitafia rodziny Holtzmanów, Walditzów, Rothlachów, Seifertów – wszystkie z poł. XVI w. szereg barokowych epitafiów, w tym rokokowy pomnik pastora Ambrosiusa Jaerschkyego (+ 1761). Cmentarz rozrósł się w kierunku południowym aż do dzisiejszej ulicy Willowej, przy której zbudowano kostnicę, w sąsiedztwie stojącej do dzisiaj stacji transformatorowej. Po II wojnie światowej w latach siedemdziesiątych władze miasta zlikwidowały cmentarz i zamieniły na park. Brak informacji o ekshumacji. Brak tablicy upamiętniającej ten cmentarz.

Cmentarz Przy Kościele Parafialnym w Bolesławicach. Klasyczne usytuowanie apud ecclesiam. Zachowało się szereg cennych zabytków sztuki. Warto zobaczyć epitafia poszczególnych członków rodziny Raussendorffów: Anny (+ 1572), Erazma (+ 1576), Barbary (+ 1579) i jej siostry o nieznanym imieniu (1595), Ewy von Kittlitz (+1561), Zofii von Kittlitz (+ 1578 ), Konrada ( + 1588 ), Anny (+ 1572), Henryka (+ 1596) i Krzysztofa (+ 1549). Wszystkie one wmurowane są w południową ścianę kościoła i na wszystkich, z wyjątkiem płyty Krzysztofa, wmurowanej nad wejściem do kościoła, możemy podziwiać zachowane całkiem dobre wizerunki zmarłych. Z 1545 r. pochodzi epitafium Philippa Hillera pierwszego luterańskiego proboszcza z Tillendorf, tuż obok niego spoczywa zmarły w 1554 r. Simon Hanwalt – trzeci proboszcz tego kościoła. Na placu przykościelnym wśród grobów odnajdujemy jeden szczególnie interesujący, a mianowicie grobowiec, w którym spoczywa generał – major Edmund Dojanicz von Gliszczyński (1825-1896) i jego żona Teresa z domu Schmakowski (1832-1909) oraz Anna hrabina Ballestrem (1809-1891). Skąd akurat tutaj wzięły się te groby i czy mają związek z Polską trudno powiedzieć. Wewnątrz kościoła znajdowało się jedno z najstarszych epitafiów na Śląsku bo pochodzące z 1418 roku, a należące do protoplastów wspomnianej już rodziny Raussendorf.

Stary Cmentarz Ewangelicki w Bolesławicach przy ul. Ptasiej. U jego płd. strony stała nieistniejąca dzisiaj kaplica ewangelicka. Obecnie cmentarz częściowo zniszczony i sprofanowany jest własnością miasta Bolesławca. Zachowało się dość dużo oryginalnych niemieckich nagrobków, resztę użyto m. in. przy budowie pobliskiego ogrodzenia. W centrum pomnik żołnierzy niemieckich poległych w I Wojnie Światowej z tekstem: DEM ANDENKEN DER GEFALLENEN 1914- 1918 (Pamięci poległych 1914-1918). Obecnie cmentarz jest własnością miasta Bolesławca. Jego stan pozostawia wiele do życzenia.Wkrótce obszerny serwis fotograficzny na tej stronie z rozszerzoną historią tego cmentarza parafialnego Parafii Ewangelickiej w Bolesławicach.

Nowy Cmentarz Ewangelicki w Bolesławicach przy ul. Ptasiej, róg Narcyzów. Obecnie zniszczony. Pozostałość w postaci parku cmentarnego.

Cmentarz przy dzisiejszym Kościele Parafialnym NMP i św. Mikołaja. Funkcjonował do XVI w., a znajdował się na placu przykościelnym. Jednym z jego reliktów są epitafia umieszczone na płd. ścianie kościoła, patrząc od zachodu: Georga Albrechta (+ 1575); Antona Schwartza(+1573); Romulusa Schellendorfa (+1576); Hansa Seidla(+1561); Johanna Sueessenbacha (+ 1585) – syna pierwszego ewangelickiego pastora; Marthy Seiler(+1594); Mathausa Buchwaldera (+ 1568); Caspara Preibischa (+ 1575); poety Caspara Kirchnera (+ 1627) autorstwa Jana Pohla z Głogowa (patrz: “Głos Bolesławca” nr 4/92); Sebaldusa von Bibran (+ 1557); dalej Gallusa Formana (1613) – radnego i kotlarza; Magdaleny (+ 1620) – córki lekarza Jakoba Bernauera; Johannesa Diefenbacha (+ 1603); Jeremiasa Gerstmanna (+ 1590); i obok jego siostry Heleny (+ 1588); Floriana Gerstmanna (+ 1599) Jana Tscherninga (+ 1609) patrz GB nr 10/94; Thomasa Heinsiusa(+ 1571); Esther Preller (+ 1625) i od strony południowej epitafium garncarza Mathesa These (+1625). Wewnątrz kościoła odnajdujemy kilka ciekawych tablic nagrobnych: pastora Chrystiana F.Blutvogla (+ 1722); burmistrza Sebastiana Wolfgeila (+ 1726); radnego Sebastiana Frobena (+ 1582) i jego córki Marii (1576) oraz córki Giulio Sinionettiego – Urszuli Marianny (+ 1697).

Cmentarz Komunalny przy ulicy Śluzowej (niem. Am Wehrberg) – dawny Nowy Cmentarz Ewangelicki. Powstał na przeł. lat 20 tych i 30 tych XX w. z racji braku miejsca na starym cmentarzu przy ul. Garncarskiej. Charakterystyczne dla XX – wiecznych cmentarzy usytuowanie z dala od centrum miasta. Zwraca uwagę kaplica, której projekt pochodzący z poł. XIX wieku zachował się w Archiwum Parafii Ewangelickiej oraz figura “Jezusa przyjaciela dzieci” autorstwa prof. Petera Brauera z 1902 r. – dar pruskiego Ministerstwa Wyznań Religijnych dla bolesławieckiego sierocińca, a przeniesiona po wojnie na teren cmentarza komunalnego. Obecnie po roku 1990 nie wrócił na swoje pierwotne miejsce, lecz znajduje się przy Ewangelickim Kościele Zamowym w Bolesławcu.

7. kwietnia 2010 roku w Bolesławcu odbyło się spotkanie miejscowych ewangelików z Panią Margrit Kempgen z Fundacji Kościelnej Ewangelickiego Śląska. Spotkanie rozpoczęła modlitwa w  oparciu o Słowo Boże z księgi proroka Aggeusza wyznaczone przez Kościół: Mój duch jest stale wśród was, nie bójcie się! (Agg 5, 2b). Po modlitwie ks. Cezary Królewicz przedstawił powojenne losy bolesławieckiej Parafii Ewangelickiej ze szczególnym uwzględnieniem Ewangelickiego Kościoła Zamkowego w którym od razu po wojnie rozpoczęły się regularne nabożeństwa ewangelickie odprawiane przez ks. Jana Zajączkowskiego i ks. bp Józefa Pospiecha. Wspominano niektóre uroczystości, które odbywały się w tym kościele. W roku 1961 w tym kościele żegnano matkę jednej z obenych bolesławieckich Parafianek. Inna była konfirmowana w roku 1975 w kaplicy Domu Parafialnego przy kościele zamkowym. Wspominano też wiele innych ważnych wydarzeń z życia Parafii Ewangelickiej w Bolesławcu, która nie bez trudności istnieje nieprzerwanie od zakończenia działań II wojny światowej po dziś dzień. Obecnie miejscem kultu jest tymczasowa kaplica zorganizowana przy ul. Komuny Paryskiej 8. 

Spotkanie to było również okazją do rozmowy o powojennych, trudnych losach ewangelików w Bolesławcu. Omawiano sprawę miejsca kultu religijnego na terenie miasta, historię ewangelickich cmentarzy na terenie miasta Bolesławca i Bolesławic. Wspominano losy ewangelickich rodzin związanych z ewangelickim kościołem zamkowym w Bolesławcu do końca lat 90-tych XX wieku oraz budynku plebanii ewangelickiej przy kościele zamkowym. Przypomniano zasłużoną postać ewangelickiej diakonisy ś.p. Emilii Ott pochowanej na bolesławieckim cmentarzu komunalnym. Zaplanowano szereg działań mających upamiętnić ewangelickie ślady w historii miasta i współczesne losy Kościoła Ewangelickiego na tym terenie.

Informacja dodatkowa o cmentarzach ewangelickich w Bolesławcu i Bolesławicach:

Stary Cmentarz Ewangelicki przy ul. Garncarskiej:

W jego północnej części znajdował się średniowieczny kościół Św. Mikołaja wraz z cmentarzem parafialnym. W 1529 r. został rozebrany. Staraniem Parafii Ewangelickiej zbudowano na jego miejscu w 1791 roku kaplicę cmentarną, zniszczoną w 1813r. i ponownie odbudowaną w 1819 roku. Od XVI do pocz. XX w. był to główny cmentarz bolesławiecki Parafii Ewangelickiej Kościoła Zamkowego. Znajdowało się na nim wiele cennych zabytków, bezmyślnie zniszczonych po wojnie: renesansowe epitafia rodziny Holtzmanów, Walditzów, Rothlachów, Seifertów – wszystkie z poł. XVI w. szereg barokowych epitafiów, w tym rokokowy pomnik pastora Ambrosiusa Jaerschkyego (+ 1761). Cmentarz rozrósł się w kierunku południowym aż do dzisiejszej ulicy Willowej, przy której zbudowano kostnicę, w sąsiedztwie stojącej do dzisiaj stacji transformatorowej. Po II wojnie światowej w latach siedemdziesiątych władze miasta zlikwidowały cmentarz i zamieniły na park. Brak informacji o ekshumacji. Brak tablicy upamiętniającej ten cmentarz.

Cmentarz Przy Kościele Parafialnym w Bolesławicach. Klasyczne usytuowanie apud ecclesiam. Zachowało się szereg cennych zabytków sztuki. Warto zobaczyć epitafia poszczególnych członków rodziny Raussendorffów: Anny (+ 1572), Erazma (+ 1576), Barbary (+ 1579) i jej siostry o nieznanym imieniu (1595), Ewy von Kittlitz (+1561), Zofii von Kittlitz (+ 1578 ), Konrada ( + 1588 ), Anny (+ 1572), Henryka (+ 1596) i Krzysztofa (+ 1549). Wszystkie one wmurowane są w południową ścianę kościoła i na wszystkich, z wyjątkiem płyty Krzysztofa, wmurowanej nad wejściem do kościoła, możemy podziwiać zachowane całkiem dobre wizerunki zmarłych. Z 1545 r. pochodzi epitafium Philippa Hillera pierwszego luterańskiego proboszcza z Tillendorf, tuż obok niego spoczywa zmarły w 1554 r. Simon Hanwalt – trzeci proboszcz tego kościoła. Na placu przykościelnym wśród grobów odnajdujemy jeden szczególnie interesujący, a mianowicie grobowiec, w którym spoczywa generał – major Edmund Dojanicz von Gliszczyński (1825-1896) i jego żona Teresa z domu Schmakowski (1832-1909) oraz Anna hrabina Ballestrem (1809-1891). Skąd akurat tutaj wzięły się te groby i czy mają związek z Polską trudno powiedzieć. Wewnątrz kościoła znajdowało się jedno z najstarszych epitafiów na Śląsku bo pochodzące z 1418 roku, a należące do protoplastów wspomnianej już rodziny Raussendorf.

Stary Cmentarz Ewangelicki w Bolesławicach przy ul. Ptasiej. U jego płd. strony stała nieistniejąca dzisiaj kaplica ewangelicka. Obecnie cmentarz częściowo zniszczony i sprofanowany jest własnością miasta Bolesławca. Zachowało się dość dużo oryginalnych niemieckich nagrobków, resztę użyto m. in. przy budowie pobliskiego ogrodzenia. W centrum pomnik żołnierzy niemieckich poległych w I Wojnie Światowej z tekstem: DEM ANDENKEN DER GEFALLENEN 1914- 1918 (Pamięci poległych 1914-1918). Obecnie cmentarz jest własnością miasta Bolesławca. Jego stan pozostawia wiele do życzenia.Wkrótce obszerny serwis fotograficzny na tej stronie z rozszerzoną historią tego cmentarza parafialnego Parafii Ewangelickiej w Bolesławicach.

Nowy Cmentarz Ewangelicki w Bolesławicach przy ul. Ptasiej, róg Narcyzów. Obecnie zniszczony. Pozostałość w postaci parku cmentarnego.

Cmentarz przy dzisiejszym Kościele Parafialnym NMP i św. Mikołaja. Funkcjonował do XVI w., a znajdował się na placu przykościelnym. Jednym z jego reliktów są epitafia umieszczone na płd. ścianie kościoła, patrząc od zachodu: Georga Albrechta (+ 1575); Antona Schwartza(+1573); Romulusa Schellendorfa (+1576); Hansa Seidla(+1561); Johanna Sueessenbacha (+ 1585) – syna pierwszego ewangelickiego pastora; Marthy Seiler(+1594); Mathausa Buchwaldera (+ 1568); Caspara Preibischa (+ 1575); poety Caspara Kirchnera (+ 1627) autorstwa Jana Pohla z Głogowa (patrz: “Głos Bolesławca” nr 4/92); Sebaldusa von Bibran (+ 1557); dalej Gallusa Formana (1613) – radnego i kotlarza; Magdaleny (+ 1620) – córki lekarza Jakoba Bernauera; Johannesa Diefenbacha (+ 1603); Jeremiasa Gerstmanna (+ 1590); i obok jego siostry Heleny (+ 1588); Floriana Gerstmanna (+ 1599) Jana Tscherninga (+ 1609) patrz GB nr 10/94; Thomasa Heinsiusa(+ 1571); Esther Preller (+ 1625) i od strony południowej epitafium garncarza Mathesa These (+1625). Wewnątrz kościoła odnajdujemy kilka ciekawych tablic nagrobnych: pastora Chrystiana F.Blutvogla (+ 1722); burmistrza Sebastiana Wolfgeila (+ 1726); radnego Sebastiana Frobena (+ 1582) i jego córki Marii (1576) oraz córki Giulio Sinionettiego – Urszuli Marianny (+ 1697).

Cmentarz Komunalny przy ulicy Śluzowej (niem. Am Wehrberg) – dawny Nowy Cmentarz Ewangelicki. Powstał na przeł. lat 20 tych i 30 tych XX w. z racji braku miejsca na starym cmentarzu przy ul. Garncarskiej. Charakterystyczne dla XX – wiecznych cmentarzy usytuowanie z dala od centrum miasta. Zwraca uwagę kaplica, której projekt pochodzący z poł. XIX wieku zachował się w Archiwum Parafii Ewangelickiej oraz figura “Jezusa przyjaciela dzieci” autorstwa prof. Petera Brauera z 1902 r. – dar pruskiego Ministerstwa Wyznań Religijnych dla bolesławieckiego sierocińca, a przeniesiona po wojnie na teren cmentarza komunalnego. Obecnie po roku 1990 nie wrócił na swoje pierwotne miejsce, lecz znajduje się przy Ewangelickim Kościele Zamowym w Bolesławcu.

Related Images:

Rada Diecezjalna

ks. bp Marcin Orawski

ks. radca Cezary Królewicz

Katarzyna Bruzi – kurator Diecezji Wrocławskiej

Lucyna Żak – świecki radca Diecezji Wrocławskiej

Related Images:

DANE TELEADRESOWE

Diecezja Wrocławska Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP

Adres:

ul. ks. Marcina Lutra 2
54-239 Wrocław
 

tel.: 537-448-236

e-mail: diec.wroclawska@luteranie.pl

Adres do korespondencji:

ul. Kazimierza Wielkiego 29,
50-077 Wrocław
 

Godziny pracy biura:

wtorek:      godz. 11:00 – 15:00
środa:        godz. 11:00 – 15:00
czwartek:  godz. 11:00 – 15:00
piątek:       godz. 11:00 – 15:00
 

Konto bankowe: 81 1020 5242 0000 2002 0136 0304

Related Images:

Kościół Ewangelicki Marii Panny w Legnicy

Kościół Ewangelicki Marii Panny jest najstarszym legnickich kościołem farnym. Dzieje budowlane naszego kościoła pozostają jednak do schyłku średniowiecza spowite w mroku. Jego początki wg historyków niemieckich sięgają drugiej połowy XII w., kiedy to Bolesław Wysoki ok. 1170 r. nieopodal zamku wybudował niewielki jednonawowy, prawdopodobnie drewniany, kościółek. W roku 1192 wzniesiono na miejsce starego, który okazał się za mały, nową budowlę z kamienia łamanego-piaskowca. Pierwsze wzmianki o istnieniu kościoła pochodzą z dokumentu klasztoru lubiąskiego z roku 1195, w którym wymienia się targ obok kościoła pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny w Legnicy. W roku 1203 wymienia się po raz pierwszy proboszcza tego kościoła. Z kolei w 1208 r. Henryk Brodaty darowuje klasztorowi w Trzebnicy dziesięciny z parafii Najświętszej Marii Panny, której potwierdzenie istnienia nastąpiło w roku 1218. Ten pierwszy murowany kościół był kościołem romańskim, położonym w północno- zachodniej części obecnej budowli. Był on kościołem jednonawowym, zakończonym od wschodu krótkim prezbiterium z półkolistą apsydą. Kolejna przebudowa przypada na okres panowania Henryków Śląskich. W owym czasie była to budowla bazylikowa o trójnawowym korpusie z bardzo wąskimi nawami bocznymi i prosto zamkniętym, wydłużonym prezbiterium. Świątynię wzniesiono z cegły i ciosów piaskowca. 9 kwietnia 1241 roku, według kronikarza Jana Długosza, Henryk Pobożny modlił się w legnickim kościele Mariackim przed wyruszeniem na bitwę znaną w historii jako bitwa pod Legnicą. 

W rocznikach Jana Długosza możemy znaleźć ciekawe słowa: Kiedy książę Henryk wychodził ze swoimi oddziałami z miasta Legnicy, by podjąć wojnę z Tatarami, ze szczytu kościoła NMPanny, w którym poprzedniego dnia złożono ofiary Boskiemu Majestatowi dla zapewnienia bezpieczeństwa jemu i jego wojsku, zsunął się kamień i spadł koło głowy jadącego w swej wspaniałej zbroi księcia i omal nie rozbił mu głowy. Ten wypadek uznali wszyscy za ostrzeżeni z nieba, albo – jak było rzeczywiście – za zła wróżbę. Wskazywał on niezawodnie na niebezpieczeństwo, na które w starciu, w mającej nastąpić walce, miał się narazić książę Henryk i jego wojsko.

Kościół, z którego wyruszył książę Henryk II Pobożny na bitwę z Tatarami był, kilka wieków później, pierwszym kościołem ewangelickim w Legnicy i jednym z pierwszych kościołów ewangelickich na Śląsku. Obecnie jest kościołem parafialnym Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Legnicy. W jego wnętrzu bitwa pod Legnicą została przedstawiona na dwóch witrażach, odnowionych przez legnicką parafię ewangelicką w roku 1992. Pierwszy wykonany przez Otto Linnemanna w roku 1905 ukazuje postać Henryka Pobożnego podczas nabożeństwa przed bitwą. Drugi wykonany również w 1905 roku przez Carla de Bouche, umieszczony w nawie ołtarzowej, przedstawia scenę znalezienia ciała księcia Henryka przez jego matkę Jadwigę, uznawaną w kościele rzymskokatolickim za świętą.

25 maja 1338 r. podczas pożaru miasta doszczętnie płonie kościół Marii Panny. W roku 1362 mówi się także o spalonej plebani kościoła Mariackiego. Na mocy decyzji podjętej przez Radę Miejską Legnicy w latach 1362-1386 kościół odbudowano i przekształcono w budowlę halową. Nowo zbudowany kościół pod względem powierzchni był około czterokrotnie większy od poprzedniego. Był teraz trójnawową, siedmioprzęsłową halą wzniesioną na planie bazyliki. Wnosząc z niezbyt wiarygodnego znaku mistrza murarskiego zakrystia została powiększona jeszcze w XIV wieku, następnie około 1417 roku wybudowano podwójną kaplicę ufundowaną przez cech sukienników. W kontrakcie kończącym budowę w roku 1403 występuje, tak jak w kościele św. Piotra, mistrz Clawis- parlier, murarz Heinrich Berynger, Niccloss Becker, Hensil Rosenig, Petsche Pfaffendorf. Potem w latach 1450-1468 rozbudowana bryła kościoła przez proboszcza i kanonika Martina Cromera poprzez dobudowanie chóru (zapoczątkowanego w 1468r.) i podwyższenie nawy środkowej, została przekształcona w kościół bazylikowy, który swój charakterystyczny kształt otrzymał poprzez podwyższenie południowej wieży w 1484 r.

Rozbudowa wnętrza była trudna ze względu na graniczenie kościoła od strony wschodniej z uliczką, która była niezbędna do obrony murów miejskich. Tak więc zdecydowano się na przesklepienie uliczki i wybudowanie chóru na tym sklepieniu, tak, że jego ściana wschodnia dotykała do ówcześnie znajdujących się tam budynków plebani. W roku 1487 wieża kościoła po uprzednim podwyższeniu została zaopatrzona w nowy miedziany hełm. W roku 1602 wieża ta została poddana renowacji. W 1660r. hełm tej wieży został ponownie zniszczony. W 1674r. nastąpił remont kościoła, a w 1689r. remont wieży na której zostały zawieszone nowe dzwony.

11 marca 1822 kościół ponownie płonie w wyniku uderzenia pioruna. W latach 1824-1829 został odbudowany. W tym okresie dobudowano nawy, przekształcono kościół ponownie w budynek halowy, a także zbudowano w elewacji zachodniej dwie nowe wieże o jednakowej wysokości. Autorem projektu, który konsultowano w Berlinie u Karla Fryderyka Schinkla był prawdopodobnie mistrz Gunter i mistrz Ernest August Theinert z Legnicy. Kościół został poświęcony powtórnie po odbudowie w roku 1828. Działania remontowe nie wpłynęły pozytywnie na budowlę, bowiem założenie od strony zachodniej 200 stopni z piaskowca i podwyższenie obu wież spowodowało nadmierne obciążenie. Budowla opadła, a pomiędzy wieżami i korpusem głównym powstały znaczne rysy na sklepieniu i murach zewnętrznych, a z okien zaczęły odpadać maswerki.

29 sierpnia 1890 roku kościół odwiedził i opisał, młody krakowski student, Stanisław Wyspiański. Będąc w Legnicy tylko jeden dzień zajął się pilnie zwiedzaniem i szkicowaniem miasta. W liście sporządzonym owego dnia możemy zobaczyć Legnicę końca XIX wieku w tym kościół Mariacki.

W dniu 10 września 1903 r. Komisja Budowlana sporządziła aktualny raport o szkodach budowlanych. Do jednomyślnego, zgodnego życzenia gruntownej renowacji przychyliły się wreszcie odpowiednie władze. 18 października 1903 roku przystąpiono do przebudowy kościoła. W styczniu 1905 r. rozpoczął swoje działania pochodzący z Nadrenii architekt i konserwator obiektów sakralnych Hubert Kratz. Podczas prac remontowych zostały zlikwidowane wewnętrzne empory oraz wykonane nowe witraże spod rąk najlepszych niemieckich mistrzów. Pomalowane zostało wnętrze kościoła w geometryczne wzory „mauretańskie” wg projektu prof. Detkana, które powierzono prof. Augustowi Oetken – Berlin. Rozległe roboty objęły także wieże, dach i południowe dobudowane kaplice. Prace ukończono tak szybko, że już 31 maja 1906 r. mogła mieć miejsce uroczystość poświęcenia kościoła. 9 czerwca 1908 r. kościół Marii Panny został już całkowicie przekazany do użytku Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w obecności cesarza Wilhelma II.

Opracował: ks. Cezary Królewicz

Related Images: